Cam sanayisinin ülkemizdeki durumu

Cam sanayisinin ülkemizdeki durumu
6.984 kişi okudu.


Cam sanayisinin ülkemizdeki durumu
Cam endüstrisi ülkemizde kurulduğu 1935 yılından bu yana önemli gelişme göstermiş, üretim kapasitesi, üretimde kullanılan yüksek teknoloji, ürün kapasitesi, ihracat potansiyeli ve yurt içi talebi tümüyle karşılama hacmi ile sektör Türkiye imalat sanayinin önemli kollarından biri haline gelmiştir.
Cam sektörü üretim girdilerinin tamamına yakınını yurt içinden sağlayan, sermaye ve enerji yoğun ve aynı zamanda yüksek kapasite ile çalışma zorunluluğu olan bir sektördür.
Gelişmiş batı ülkelerinin tüm mukayeseli avantajlarına ve cam sanayinin hassas veya stratejik konumuna rağmen, Türk cam sanayii bugün, bu ülkelerin kendi pazarlarında rekabet edebilecek duruma ulaşmıştır. Sektör, ihracatının yüzde 50’sini eşit şartlarda rekabet edemediği batı avrupa ülkelerine yapmakta ve toplam Türkiye ihracatına yüzde 2 düzeyinde katkı sağlamaktadır.

Türk cam sanayii, düzcamda dünya üretiminin yaklaşık yüzde 2’sini, cam kaplarda (şişe, kavanoz ve diğer cam kaplar) yüzde 0,7’sini, cam ev eşyasında (züccaciye) yüzde 4’ünü ve cam yününde (cam elyaf) yüzde 1’ini üretmektedir.
Cam sanayii yıllık bir milyon tona yakın üretimi ile dünya cam üretiminin yüzde 1,3’ünü, Avrupa Birliği üretiminin yüzde 4`ünü gerçekleştirmektedir. Akademik çevreler ve uygulamacılar,sektör planlamaları konusunda çalışmaların yetersizliğinin, firma ölçeğinde olduğu gibi, makro aşamada da sağlıklı kararların alınmasını olumsuz yönde etkilediğini ileri sürmektedir.
Ekonomik ve teknolojik değişmelerin yeni yapılar oluşturduğu gözlenmektedir. Bir sektörün ekonomik ve yapısal özelliklerini bilmeden o sektörle ilgili politikalar üretmek ise doğal olarak yanıltıcı sonuçlar meydana getirebilmektedir.

Türklerde camcılığın Selçuklu Türklerine kadar uzandığı bilinmektedir.
Osmanlı Devletinde, özellikle Fetihten sonra, İstanbul, camcılığın merkezi olmuştur. 17 ve 18. asırlarda cam sanayiinde önemli gelişmeler görülmektedir. O zamanlarda cam sanayii İstanbul’da Eğrikapı Tekfur Sarayı ve Baruthane mevkilerinde toplanmıştır. Ayrıca 1795 yılında Çubuklu’da (Beykoz) bir cam imalathanesi kurulmuş ve çeşmibülbülleri ile şöhret yapmıştır. Bunun yanında, burada ayaklı, ayaksız, kapaklı bardaklar, kandiller, kaseler, sürahiler, mataralar, tabaklar v.b. imal edilmiştir. 1899 da Paşabahçe de 900 işçi çalıştıran
diğer bir cam imalathanesi kurulmuş ve dış rekabet karşısında 1902’de kapanmıştır.
Cumhuriyet döneminde modern anlamda ilk cam fabrikası Türkiye İş Bankası tarafından Paşabahçe’de (halen Paşabahçe Cam Sanayi A.Ş.) kurulmuştur. 14.8.1934’de temeli atılan bu fabrika 29.12.1935’de işletmeye açılmış ve tesis 5.2.1936’da kurulan Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.’ne devredilmiştir. İlk kapasitesi 3000 ton olan ve el imalatı, Şiller ve otomatik imalat usulleri ile Züccaciye ve Şişe yapabilen bu tesisin ev eşyası kapasitesi 1976’da 30.000 tona ulaşmıştır. Paşabahçe bugün de Türkiye’deki en büyük cam eşya fabrikası durumundadır.
1960’lara kadar ampul üreticileri ile birkaç özel girişimci dışında, cam sanayine önemli bir yatırım yapılmamıştır. 1960’ların başında İstanbul’da Paşabahçe dışında yaklaşık 30, İzmir’de 2, Adapazarı’nda da 1 üretici vardı ve bunların toplam üretim kapasitesi (yüzde 50’si Paşabahçe’nin kurulu kapasitesi olmak üzere) yılda 70-80 bin ton kadardı.
1960 sonrasında, ülkemizde cam sanayii kalkınma planlarından gördüğü destek ile hızlı bir gelişme dönemine girmiştir.

Bu dönemde büyük boyutta yatırımlar yaparak teknolojisini geliştirmiş ve yeni ürünler üretmiştir. Örneğin ilk düz cam üreten Çayırova Fabrikası 1961’de, ısıya dayanıklı laboratuvar ve ev gereçleri üreten Teknik Cam 1968’de, sınai kaplar üreten Topkapı Fabrikası 1969’da, el yapımı ürünler üreten Sinop Cam 1980’de (Eylül 1992’de faliyeti durduruldu), ev eşyaları üreten Kırklareli Fabrikası 1984’de faliyete başlamıştır.
Düzcamda ise, float (yüzdürme) tekniğiyle düz cam üreten 1. float hattı 1981’de, 2. float hattı 1991’de Trakya Cam Sanayii bünyesinde faaliyete geçmiştir.
Ayna, emniyet camları, çift cam üreten Cam İşleme Sanayi A.Ş., ülkemizin en büyük cam elyaf üretim kapasitesine sahip Cam Elyaf Sanayi A.Ş. ve 1975 yılında Sişe Cam bünyesine katılan Anadolu Cam Sanayi sektörün bu alandaki öteki yatırımlarıdır. Otomotiv sektörüne emniyet camları üretmek amacıyla kurulan Trakya Otocam Fabrikası’nın temperli hattı 1992’de, lamine hattı ise 1993’de faliyete geçmiştir.
Denizli Cam Sanayii ve Ticaret A.Ş. 1973 yılında kurulmuş ve 1981 yılında üretime başlayan şirket cam ev eşyası ve cam çubuk üretmektedir.
8000 ton/yıl kapasiteli cam ev eşyası üreten Toprak A.Ş. 1981 yılında kurulmuştur. Cam mozaik üretimi 1956 yılından beri sürdürülmektedir.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git