İslamda hayvan hakları

İslamda hayvan hakları
72 kişi okudu.

İslamda hayvan hakları

İslamda hayvan hakları oldukça önemli bir yere sahiptir. Kur’anı Kerim’de bazı sûreler çeşitli hayvan isimleriyle isimlendirilmiş (Meselâ, Bakara (inek), Nahl (arı), Ankebut (örümcek), Neml (karınca) surelerigibi), bir ayeti kerimede (Nahl, 8)bazı hayvanların doğal görevleri belirtilmekte ve esasen hayvanların insanların yararı için yaratıldıkları ifade edilmektedir.

Osmanlılar devrinde sahipsiz hayvanların bakım ve korumasının devlet tarafından sağlandığı bu amaçla vakıflar kurulduğu da unutulmamalı.Hayvan haklarına ilişkin hukuksal normlar, Osmanlı Kanunnâmelerinde ilk dönemlerden beri yeralmış bulunmaktadır.

İslam, hayvanlara merhametle davranmayı emreder

İslam, hayvanlara merhametle davranmayı, onlara eziyet verici davranışlardan kaçınmayı emreder.

Bir zât:

“−Yâ Rasûlâllah, ben koyun keserken ona acıyor, merhamet ediyorum.” demişti. Allah Rasûlü -sallâllahu aleyhi ve sellem- iki defa:

“−Koyun bile olsa bir canlıya merhamet edersen Allah da sana merhamet eder.” buyurdular. (Ahmed, III, 436; Hâkim, IV, 257)

Yine Rasûlullah -sallâllahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurmuşlardır:

“Bir kuşu (gıdâ ihtiyâcı sebebiyle) keserken bile olsa, kim merhamet ederse, Allah da ona kıyâmet günü merhamet eder.” (Taberânî, Kebîr, VIII, 234/7915; Beyhakî, Şuab, VII, 482)

Kısaca hayvan hakları

  1. Hayvanların yaşama hakları vardır.
  2. Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce davranılamaz.
  3. Bütün hayvanların, insanlarca gözetilme, bakılma ve korunma hakkı vardır.
  4. Hayvanlar haklı bir neden olmadan öldürülemez. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
  5. Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel ve doğal çevrelerinde, karada, havada vesuda yaşama ve üreme haklarına sahiptir.
  6. Çevrede yaşayan evcil türden hayvanlar, uyumlu bir biçimde yaşama ve üreme haklarına sahiptir.
  7. İnsanların faydası için çalıştırılan hayvanlar, beslenme ve dinlenme haklarına sahiptirler.
  8. Hayvanlar insanları eğlendirmek için kullanılamaz.

İslamda hayvanların faydasız ve sebepsiz yere öldürülmesi yasaktır

Hayvanların faydasız ve sebepsiz yere, keyfî bir şekilde öldürülmesini islamda yasaktır.
Peygamber Efendimiz s.a.v şöyle buyurdular:

“Kim bir serçeyi boş yere, sırf eğlence olsun diye öldürürse, kıyâmet günü o serçe feryâd ederek Allâh’a şöyle seslenir:

«–Ey Rabb’im! Falan kişi beni gereksiz yere öldürdü, herhangi bir fayda için öldürmedi».” (Nesâî, Dahâyâ, 42)

Yüce Rabbimiz hayvanlara iyi davranmamızı emrediyor

Sahâbeden Ebu’d-Derdâ -radıyallahu anh- bir gün develerine çok fazla yük vuran insanlara rastlamıştı. Deve, yükün ağırlığından ayağa kalkamıyordu. Ebu’d-Derdâ -radıyallahu anh- hemen devenin üzerindeki fazlalıkları atıp hayvanı ayağa kaldırdıktan sonra sahiplerine şöyle dedi:

“–Eğer Allah Teâlâ, hayvanlara yaptığınız eziyetleri affederse, size büyük bir mağfirette bulunmuş olur. Ben Rasûlullah -sallâllahu aleyhi ve sellem- Efendimiz’in şöyle buyurduğunu işittim:

«Allah Teâlâ bu dilsiz hayvanlara iyi davranmanızı emrediyor! Verimli bir arâziden geçiyorsanız hayvanların biraz otlamasına müsâade edin! Kurak bir yerden geçiyorsanız oradan çabuk geçin, bu tür yerlerde fazla oyalanarak hayvanlara sıkıntı ve zarar vermeyin!»” (İbn-i Hacer, el-Metâlibü’l-Âliye, IX, 346/1978)

islamda hayvan hakları

İslamın hayvanlara verdiği önem

Câhiliye devrinde insanlar, hayvanların da bir hakkı olduğunu ve onlara iyi davranmak gerektiğini unutmuşlardı. Hele hayvanlara merhamet edince sevap kazanacaklarını hiç tahmin edemiyorlardı. Bir gün Rasûlullah -sallâllahu aleyhi ve sellem- şöyle buyurdu:

“Vaktiyle bir kişi yolda giderken çok susadı. Bir kuyu buldu, içine indi, su içti ve dışarı çıktı. Bir de ne görsün; bir köpek, dili bir karış dışarıda soluyor ve susuzluktan nemli toprağı yalayıp duruyordu. O kişi kendi kendine:

«–Bu köpek de tıpkı benim gibi pek susamış!» diye içinde bir vicdan muhâsebesi yaptı. Hemen kuyuya indi, ayakkabısını su ile doldurdu, onu ağzına alarak yukarıya çıktı ve köpeği suladı. Onun bu hareketinden Allah Teâlâ râzı oldu ve günahlarını affetti.”

Sahâbîler hayretle:

“–Ey Allâh’ın Rasûlü! Bizim için hayvanlardan dolayı da sevap var mıdır?” diye sordular.

Rasûl-i Ekrem Efendimiz:

“–Her canlı sebebiyle sevap vardır.” buyurdular. (Buhârî, Şürb, 9; Müslim, Selâm, 153)

Hayvanlara tanınan haklar insanlar tarafından verilen haklar değildir. Bu haklar islamın verdiği haklardır.

Hz. Peygamber’in s.a.v özellikle evcil hayvanlarla ilgili olarak üzerinde durduğu önemli hususlardan biri,onların yapılarına uygun düşmeyen tasarruflardan kaçınmaktır. Hayvanların yaratılış gayeleri doğrultusundan saparak, fıtrat harici işlerde kullanılmaları İslâm’a aykırıdır.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git